महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील महिलांचे आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना दिलासा देण्यासाठी ‘मुख्यमंत्री अन्नपूर्णा योजना’ सुरू केली आहे. या योजनेंतर्गत पात्र कुटुंबांना दरवर्षी १४.२ किलो वजनाचे ३ गॅस सिलिंडर पूर्णपणे मोफत दिले जातात.
ग्रामीण व शहरी भागातील महिलांना चुलीच्या धुरापासून मुक्ती मिळून स्वच्छ इंधन उपलब्ध व्हावे, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये व स्वरूप
- ३ मोफत गॅस रिफिल: एका आर्थिक वर्षात (एप्रिल ते मार्च) कमाल ३ घरगुती गॅस सिलिंडर मोफत दिले जातात.
- थेट बँक खात्यात अनुदान (DBT): गॅस सिलिंडर खरेदी करताना लाभार्थ्याला सुरुवातीला बाजारातील दराने पैसे द्यावे लागतात. त्यानंतर अनुदानाची रक्कम थेट लाभार्थ्याच्या आधार-लिंक बँक खात्यात वर्ग केली जाते.
- अनुदानाचे गणित: केंद्र सरकारच्या उज्ज्वला योजनेतील ३०० रुपयांच्या सबसिडीव्यतिरिक्त राज्य सरकार ५३० रुपये अतिरिक्त अनुदान देते. अशा प्रकारे एकूण सुमारे ८३० रुपये प्रति सिलिंडर खात्यात जमा होऊन सिलिंडर पूर्णपणे मोफत मिळतो.
- मासिक मर्यादा: एका महिन्यात एकापेक्षा जास्त सिलिंडरवर अनुदानाचा लाभ दिला जात नाही.
योजनेसाठी पात्रता निकष
- १. महाराष्ट्राचे रहिवासी: अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्राचे मूळ रहिवासी असावे.
- २. महिलेच्या नावे गॅस जोडणी: गॅस कनेक्शन कुटुंबातील महिलेच्या नावे असणे आवश्यक आहे.
- ३. पात्र लाभार्थी गट:
- प्रधानमंत्री उज्ज्वला योजनेतील (PMUY) सर्व पात्र ५२ लाखांपेक्षा जास्त लाभार्थी.
- ‘मुख्यमंत्री – माझी लाडकी बहीण’ योजनेसाठी पात्र ठरलेल्या लाभार्थ्यांचे कुटुंब.
- ४. एक कुटुंब – एक लाभ: रेशन कार्ड (शिधापत्रिका) नुसार एका कुटुंबातील एकाच महिलेला या योजनेचा लाभ मिळेल.
- ५. गॅस सिलिंडरचा प्रकार: ही योजना फक्त १४.२ किलो वजनाच्या घरगुती एलपीजी (LPG) गॅस सिलिंडरसाठीच लागू आहे.
टीप: १ जुलै २०२४ नंतर विभक्त केलेल्या नवीन शिधापत्रिकांना या योजनेत त्वरित पात्र मानले जाणार नाही.
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असलेले)
- रेशन कार्ड (शिधापत्रिका)
- एलपीजी गॅस पासबुक / ग्राहक क्रमांक (LPG ID)
- बँक पासबुक तपशील
- गॅस एजन्सीकडे पूर्ण केलेली eKYC
लाभ कसा मिळवावा? (प्रक्रिया)
मुख्यमंत्री अन्नपूर्णा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी वेगळा नवीन फॉर्म भरण्याची आवश्यकता नाही. उज्ज्वला योजना आणि लाडकी बहीण योजनेच्या डेटाबेसवरून पात्र महिलांची थेट निवड केली जाते.
- eKYC पडताळणी: सर्वात आधी तुमच्या गॅस वितरकाकडे (HP, Indane, Bharat Gas) जाऊन गॅस कनेक्शनची eKYC पूर्ण करून घ्या आणि बँक खाते आधारशी लिंक असल्याचे खात्री करा.
- सिलिंडर बुकिंग: नेहमीप्रमाणे तुमच्या गॅस एजन्सीकडून १४.२ किलोचा सिलिंडर बुक करा आणि बाजारातील दराने रक्कम देऊन तो खरेदी करा.
- अनुदान खात्यात जमा: सिलिंडर डिलिव्हर झाल्यानंतर काही दिवसांतच शासनाकडून अनुदानाची रक्कम (DBT द्वारे) थेट तुमच्या बँक खात्यात ट्रान्सफर केली जाईल.
योजनेचे मुख्य फायदे
- आरोग्याचे रक्षण: लाकूड व शेण्यांच्या धुरामुळे महिलांना होणाऱ्या श्वसनाच्या आजारांपासून मुक्ती मिळते.
- आर्थिक बचत: वर्षाला ३ सिलिंडर मोफत मिळाल्यामुळे गरीब व मध्यमवर्गीय कुटुंबांची इंधनावरील आर्थिक बचत होते.
- पर्यावरण संवर्धन: लाकडाचा वापर कमी झाल्याने वृक्षतोड थांबण्यास मदत होते.